Jak zadbać o stan śródbłonka naczyń?

Jak pisałem poprzednio, w programie dr. Matthiasa Ratha stan śródbłonka odgrywa jedną z decydujących ról w rozwoju miażdżycy. Płytki miażdżycowe rozwijają się właśnie pod śródbłonkiem tętnic. Dlaczego tak jest? Nie do końca jest to wyjaśnione, chociaż wiele już wiemy na ten temat. Od kilkudziesięciu,  lat lekarze, naukowcy i dietetycy skupiali się na cholesterolu( chociaż wielu dalej to robi). Obecnie coraz więcej jest dowodów, że to nie cholesterol odgrywa decydującą rolę w rozwoju  miażdżycy.  To nie jest tak, że jak jest dużo cholesterolu i tłuszczów to one natychmiast przykleją się do tętnicy i mamy blaszkę miażdżycową. To jest skomplikowany proces. Śródbłonek tętnic to są komórki, które wyścielają tętnice od wewnątrz tak zwane epithelium. Są one umieszczone na błonie kolagenowej sprężystej. Tylko tyle nie będę dalej wchodził w szczegóły. Stan tych komórek ma istotne znaczenie dla ich funkcji. Jeżeli komórki śródbłonka nie będą działać prawidłowo  dochodzi do zaburzeń funkcji naczyń. Jeżeli odsłonią się włókna kolagenowe, to  uaktywnia się układ krzepnięcia i tworzą się zakrzepy.

Jaka jest funkcja śródbłonka?

Jak wiemy od kilkunastu lat komórki śródbłonka produkują tlenek azotu NO. Ten gaz jest bardzo ważnym mediatorem regulującym funkcję komórek. Odgrywa bardzo istotną funkcję w całym  organizmie szczególnie reguluje stan naczyń krwionośnych. Za odkrycie jego funkcji w organizmie w 1996 roku 3 naukowców otrzymało nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny. Byli to dr. Louis J. Ignarro,  Robert F. Furchgott oraz Ferid Murad.  Tlenek azotu powoduje relaksację czyli rozkurcz naczyń krwionośnych, dzięki temu zmniejsza się napięcie tętnic. Rola tlenku azotu jest o wiele większa gdyż uczestniczy on w wielu innych procesach fizjologicznych, ale w tym miejscu nie  będę tego omawiał. Wykorzystane to zostało do produkcji leku na impotencję, czyli popularnej Viagry. Mało się jednak mówi w medycynie o działaniu tlenku azotu na układ krążenia. Natomiast można to wykorzystać w profilaktyce oraz leczeniu chorób miażdżycy. Aby zwiększyć produkcję naturalnego tlenku azotu należy zwiększyć w organizmie ilość aminokwasu L-argininy. L-arginina należy  wprawdzie do aminokwasów endogennych czyli organizm potrafi ją sam wytworzyć ale z reguły jest jego za mało.

Co to są wolne rodniki i jaka jest ich funkcja?

Każda komórka uczestnicząc w reakcji oksydo-redukcyjnej produkuje wolne rodniki tlenowe.  Wolne rodniki mają nie sparowane elektrony, dlatego są bardzo reaktywne i niestabilne. Wolne rodniki mają duży potencjał utleniający. Powodują też powstawanie następnych wolnych rodników. Wolne rodniki są bardzo aktywnymi związkami pełnią wiele funkcji. Odgrywają rolę mediatorów  regulują wiele procesów komórkowych regulują napięcie mięśni, mają działanie bakteriobójcze, uczestniczą w procesach zapalnych. Wolne rodniki mają duże znaczenie w  prawidłowym działaniu układu odpornościowego.    Tlenek azotu też jest bardzo szybko rozkładany w organizmie przez właśnie przez wolne rodniki.  W warunkach homeostazy zachowana jest równowaga między wolnymi rodnikami, a związkami które je rozkładają. Jeżeli jednak równowaga przesuwa się w kierunku zwiększonego powstawania wolnych rodników lub brakuje związków, które je rozkładają dochodzi do szkodliwego działania wolnych rodników. Wolne rodniki tlenowe mają zasadnicze znaczenie w procesie starzenia komórek. Szkodliwe działanie wolnych rodników przejawia się utlenianiem białek oraz tłuszczy.  Rozkład tlenku azotu oraz uszkadzanie błony wewnętrznej kolagenowej powoduje powstawanie blaszek miażdżycowych przez uszkodzenie  śródbłonka oraz wzrost napięcia mięśniowego w naczyniach, czyli przyczynia się do powstawania nadciśnienia tętniczego. Ochrona przed wolnymi rodnikami polega na ich enzymatycznym i nieezymatycznym rozkładzie. Najważniejszym enzymem rozkładającym wolne rodniki jest dysmutaza ponadtlenkowa. Powoduje powstawanie nadtlenku wodoru H2O2.

Co to są antyutleniacze?

Antyutleniacze są to związki, które powodują likwidowanie wolnych rodników, powstających w organizmie a także tych przyjętych z pożywieniem.  Możemy wymienić tutaj wiele  grup związków, które występują najczęściej w produktach roślinnych i zaliczamy je do różnych  grup. Należą tutaj minerały takie jak: selen, cynk, mangan, ale także witaminy: witaminaC, witamina E, witamina A, karotenoidy   flawonoidy, likopen, resveratrol, kwercytyna i inne. Żywność bogata w antyutleniacze stanowi bardzo ważną rolę w profilaktyce chorób serca i układu krążenia. Właśnie ochrona tlenku azotu przed działaniem  wolnych rodników powoduje przedłużenie  jego korzystnego działania na naczynia krwionośne. Chroni także błonę wewnętrzna tętnic przed uszkodzeniem. Oczywiście tych działań korzystnych jest więcej. Szczególna rola jest także witaminy C. Rolę poszczególnych witamin będę omawiał oddzielnie gdyż jest to bardzo ważne a jest niedoceniane przez większość lekarzy. Witaminy działają najskuteczniej wtedy gdy są pochodzenia naturalnego oraz gdy przyjmowane są kompleksowo. Wyciągi roślinne mają skuteczniejsze działanie  niż poszczególne witaminy brane oddzielnie. Szczególnie silne działanie antyutleniające mają  związki zawarte w owocach borówek, owocach  acai, owocach noni, owocach aronii, czarnej porzeczki oraz czerwonych winogron. Również wino z czerwonych winogron, ale także wina owocowe z czarnych porzeczek czy aronii  ma dużą zawartość antyoksydantów. Oczywiście w umiarkowanych ilościach dr. Ignarro podaje, że kieliszek czerwonego  wina dziennie jest taką ilością dla zdrowia. Powinniśmy też jadać kolorowe warzywa takie jak papryka, pomidory(zawierają Likopen), marchew, czerwone buraki, szpinak, jarmuż, brukselka, brokuły.  W warzywach tych występuje karotenoidy, polifenole( kwasy fenolowe,i flawonoidy), witaminy, glutation, chlorofil,   Szczególnie teraz w okresie letnim  jest duża dostępność kolorowych warzyw    i owoców. Ważne jest urozmaicenie, gdyż wtedy dostarczamy dużo różnych potrzebnych związków.

salad-374173_1280

Gdzie jeszcze są antyutleniacze?

Możemy ich dostarczyć z dobrej wody. Co to znaczy dobra woda. Dobra woda to taka która ma zasadowe pH czyli jest alkaliczna oraz ma ujemny potencjał oksydoredukcyjny. Potencjał ten mierzymy w jednostkach  ORAC( skrót od angielskiego   Oxygen Radical Absorbance Capacity) zdolność pochłaniania reaktywnych form tlenu przez przeciwutleniacze. alkaliczne wody zjonizowana z ujemnym potencjałem oksydoredukcyjnym ORP jest jednym z najlepszych antyutleniaczy. Szczególnie woda Kangen ma wspaniałe właściwości odkwaszające oraz jest jednym z najsilniejszych antyutleniaczy.

 

Dołącz

Share this post with your friends!